Gyda Bankacılığı

 GIDA BANKACILI?I VE KAMU YARARINA ÇALI?AN DERNEK MEVZUATI VE UYGULAMASI

                       

Gyda Bankacyly?y 01.01.2004 tarihinde 5035 sayyly kanunla getirildi. Sadece gyda ba?y?y ile ilgili düzenleme vardy. Öncelikle aç insanlaryn karnyny doyuralym gayesiyle düzenlenmi?ti. Ancak kanun henüz yürürlü?e girmeden bizim görü?lerimiz alyndy?ynda ysrarla gyda yanynda giyim ve yakacak giderlerini de dahil edelim ?eklinde istedi?imiz ilk a?amada kabul görmedi. Bir yyl sonra 01.01.2005 tarihinde 5281 sayyly kanun ile gyda maddelerinin yanyna giyim ve yakacak eklendi. Birde jest yaparak temizlik maddelerini de dahil ettiler. Yani kapsam oldukça geni?leyerek gyda, giyim, yakacak ve temizlik maddelerinin ba?y?lanmasy gyda bankacyly?y kapsamyna alynmy? oldu. 21.03.2004 tarihinde ise 251 sayyly Gelir Genel Tebli?i yayymlayarak uygulama esaslary açyklanmy? oldu. Gyda bankacyly?ynyn ne anlama geldi?i konusunda, 5035 sayyly kanunda (ihtiyaç sahibi fakir kimselere yardym amacyyla gyda bankacyly?y yapmak ) ?eklinde bir cümle ile ifade ediliyordu. Bu cümleyi tüzü?üne ilave eden dernek veya vakyf Gyda Bankacyly?y kapsamyna girecek ve ba?y?y yapanlar ise getirilmi? olan muafiyet ve vergi avantajlaryndan yararlanabilecektir. Gyda Bankacyly?y’nyn tam tanymy Haziran /2004’de, 5179 sayyly kanunun 3. maddesi ile yapyldy. Tam olarak ?öyle tanymlyyor.

Gyda Bankasy, ba?y?lanan veya üretim fazlasy, sa?ly?a uygun her türlü gydayy tedarik eden, uygun ?artlarda depolayan ve bu ürünleri do?rudan veya de?i?ik yardym kurulu?lary vasytasyyla fakirlere ve do?al afetlerden etkilenenlere ula?tyran ve kar amacy gütmeyen dernek ve vakyflaryn olu?turdu?u organizasyon’ dur.

Yngilizcesi Food Bank olan gyda bankacyly?y Dünyada ilk olarak 1967 yylynda A.B.D’nin Arizona eyaletinde ba?lamy? olup bugün Amerika’ da 350 kadar gyda bankasy faaliyet halindedir. Ülkemizde ise ilk kurulan gyda bankasy Dost eli Gyda Bankasy olup Konya’myzda kurulmu?tur. ?u an itibariyle Türkiye’mizdeki gyda bankasy sayysy 100’ü a?my? durumdadyr.

Gyda bankacyly?yny iyi anlatyrsak kapasite bugün oldu?undan 20 katy artabilir. Bu da Konya’myzda ya?am standardyny yükseltecektir. Konya’myzda bu kapasite mevcuttur. Zaten bir tek fakir kalmayynca kadar, bu mücadele devam edecektir.

 

1-Gyda Bankacyly?y Mevzuatyna Yli?kin Uygulama

Gelelim Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi matrahynda nasyl indirim yapylacaktyr. Tebli?de i?letmeye dahil mallar ve dahil olmayan mallar ayrymy mevcuttur. Bu durumda iki farkly i?lem olacaktyr. Y?letmeye dahil mallar yani ticaretini yapty?ymyz emtia ba?y?lanyyor ise fatura direkt olarak Gyda Bankasy Derne?ine maliyet bedeli ile ve KDV siz olarak düzenlenecektir. Emtianyn alymynda ödenen (yüklenilen) KDV ise ba?y? yapyldy?y dönem KDV beyannamesinde ilave edilecek KDV bölümünde beyan edilecektir. Ba?y?lanan emtiaya ait KDV’nin indirimi mümkün olmady?y için varsa daha önce indirim konusu yapylmy? KDV indirilecek KDV hesabyndan çykarylarak gider hesaplaryna atylacaktyr.Ba?y?lanan emtianyn maliyet bedelinin tamamy vergi matrahyndan indirilecektir. Y?letmeye dahil olan (ticareti yapylan) emtianyn ba?y?lanmasy halinde direkt olarak Gyda Bankasy Derne?ine düzenlenecek olan faturanyn muhasebe kaydy; 

 

------------------------------  /  ------------------------------  

770 Gider hesabyna,,                                       10.875,-

               600 Saty?lar hesabyna                                     10.000,-

               391 Ylave edilecek KDV . hesabyna                      875,-

 (yüklenilen KDV . tutary)  ?eklinde kaydedilecek.

------------------------------  /  ------------------------------  

251 no’lu tebli?de belirtildi?i gibi gider hesabyna alyndy. GVK. nun 40’ncy maddesine göre ba?y? miktary kadar bir bedel gider hesabyna kaydedilmi? oldu.

Y?letmeye dahil olmayan mallaryn ba?y?lanmasy  durumunda ne yapaca?yz birde buna göz atalym. ( x )  Oto yedek parça Ltd. ?ti. 10.000,- TL. gyda veya giyim maddesi ba?y?layacak ise bu malzemeyi  önce satyn alacak. KDV. dahil bedeli ile mesela 10.800,- TL’yi nasyl kayyt altyna alaca?yz ve ba?y?y yapynca nasyl kaydolacak.

Emtianyn alymynda alynan fatura KDV. dahil bedeli ile en basit haliyle ;

------------------------------  /  ------------------------------  

157-99 Di?er stoklar                                        10.800,-

      (ba?y? ve yardymlar)

      (KDV dahil)

                      100 veya 102 ye kayyt                              10.800,-

------------------------------  /  ------------------------------  

Derne?e ba?y? yapyldy?y zaman;

------------------------------  /  ------------------------------  

770-99 Kan. Kabul edilmeyen gider                  10,800,-

                      157-99 Di?er stoklar                                  10,800,- 

                                   (ba?y? ve yardymlar)

------------------------------  /  ------------------------------           ?eklinde kaydedilecektir.

 

 

GVK. 251 no’lu  tebli?i ve GVK. 89’ncu maddesine göre yapylan bu i?lemde tebli? gere?ince i?letmeden çyky? olarak bir fatura düzenlenmeyecektir. Yyllyk gelir veya Kurumlar vergisi beyannamesinde ba?y? ve yardymlar bölümüne yazarak matrahtan indirilmi? olacaktyr.

 

 

2- Kamu Yararyna Çaly?an Dernek Statüsü ve Uygulamasy   

 

Dost Eli Konya Gyda Bankasy Yardymla?ma Derne?imiz,    Bakanlar Kurulunun 30.04.2014 tarih ve  2014 / 6343 sayyly karary ve Sayyn Cumhurba?kanymyzyn  onayy ile Kamu Yararyna Çaly?an bir Dernektir.  

 

Kamu yararyna çaly?an derneklere yapylan nakdi ve ayni ba?y?lar gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafyndan  Gelir Vergisi Kanununun 89/4 cü maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 ncu maddesi nde belirtilen ?artlar dahilinde vergi matrahyndan indirilebilecektir.  

 

     Sözkonusu kamu yararyna Derne?e makbuz kar?yly?ynda yapylan ba?y? ve yardymlaryn toplamynyn o yyla ait i?letme kazancynyn % 5 'ine kadar olan kysmy Vergi Kanunlary hükümlerine göre yyllyk beyanname ile bildirilecek gelirden ve ?irketin kurum kazancyndan indirilebilir. 

 

                                                                                                                            

                                                                                              

                                                                                                              

               

 

                                                                             SMMM.  HÜSEYYN AYBYLEK

                                                                             DOST ELY DERNE?Y

                                                                             GENEL SEKRETERY